Меню
16+

Сетевое издание «Будни района»

26.02.2021 09:33 Пятница
Если Вы заметили ошибку в тексте, выделите необходимый фрагмент и нажмите Ctrl Enter. Заранее благодарны!

Чара гёрме тарыкъ

Гемиривчю жанлар – юрт хозяйство производствогъа, гьайванчылыкъ фермалагъа, кёп йыллыкъ ем оьсюмлюклер чачылгъан тарлавлагъа, табии биченликлеге бек зиян этеген жанланы бири. Олар гьамарда топланагъан ашлыкъгъа ва оьзге тюрлю продукталагъа зарал гелтирип къоймай, къылчыкълы ашлыкъ­лар чачылгъан участкалагъа, люцерна тарлавлагъа, табии биченликлеге зарал гелтире, авлакъчыланы загьматын ёкъгъа етишдире. Бу йыл йимик чакъ онгайлы ва йымышакъ гелген йылларда гемиривчю жанлар оьтесиз бек чалт арта ва яйыла. Бир гектар ерде гемиривчю зиянлы жанланы санаву 15-20 мингге етишме бола.

Гемиривчю жанлар – янгыз зарал якъдан таъсир этип къоймай, санитар масъалаланы да тувдура. Демек, олар адамланы, гьайванланы арасында кёп тюрлю югъагъан аврувланы яйылывуна болушлукъ эте.

Гемиривчю жанлар (чычкъанлар) оьтесиз бек артагъан жан. Бир жуту йылны ичинде 800-ге ювукъ бала къозлама бола.

Гемиривчю жанлар авур шартлардан да енгил кюйде чыкъма бола. Неге тюгюл, адам гемиривчю жанлагъа къаршы гьар тюрлю къайдаланы, агъулу препаратланы къоллайгъангъа гёре, чычкъанлар да оьзлени-оьзлер сакълавгъа, салынгъан агъулу дарманлагъа къаршы реакциясы тувулуна.

Адамлар гемиривчю зиянлы жанлар булан ябушув юрютювде бир тюрлю четимликлер тувулуна. Нечик десегиз, инг биринчилей олар биналарда, гьайван, жан сакъланагъан аранларда, къатты, тири емлер топланагъан ерлерде уялана. Шогъар гёре олай ерлерде гемиривчю жанлагъа къаршы ябушув юрютювде агъулу дарманланы бютюнлей къоллама бажарылмай. Адамлар, гьайванлар, оьзге тюрлю уьй жанлар заралланма бола.

2021-нчи йылыбызны къышы йымышакъ бара. Къышны лап къагьрулу заманы гьисапланагъан «чилле» де битди. Тергевлер исбат этеген ва авлакъчылар оьзлер де ташдырагъан кюйде, районну чачыв майданларында, отлавлукъларда, кёп йыллыкъ отлар чачылгъан участкаларда, табии биченликлерде гемиривчю жанланы яйылыву гьис этиле. Сабанлыкъланы бойларында топурагъы янгы чыгъарылгъан уяланы санаву кёп. Шо саялы ишни бир де артгъа тебермей, гемиривчю жанлар булан ябушув юрютювню башлама тарыкъ.

Гемиривчю жанлар булан ябушув юрютювде гьар тюрлю къайдалар маслагьат этилине.

Агротехника чаралар: харшны терен салып сюрюв, заманында ва оьр даражада тюшюмню къайтарыв, чачывну къайдаларын (севоборот) тюз юрютюв чычкъанланы санавуну артывуна ва яйылывуна бек таъсир эте.

Къырыв чараланы оьтгерме токъташгъанда, шо ишни чычкъанланы яйылывуну ва оланы заралын гьисапгъа алып оьтгерме маслагьат этиле. Шо саялы химия ва биология къайдаланы, препаратланы къоллама бола: Кипрант, кират, «крысиная смерть» ва башгъалары.

Биология къайдалардан: бактороденцид чычкъанларда сальмонеллёз аврувну тувулундура. Ол – къоркъунчсуз препарат. Ону гьайванчылыкъ фермаларда, оьзге уьй жанлар сакъланагъан биналарда ва йылны не заманында да къоллама, пайдаланма ярай. Амма ону гьаваны иссилиги 10 градусдан оьтмегенде къоллама маслагьат этиле.

Бактороденцитни «Россельхозцентрны» ерлердеги бёлюклерине заказ этип алма бажарыла.

Бактороденцид Магьачкъала шагьарда ФГБУ-ну «Россельхозцентрда» гьазирлене. Заявкаланы алданокъ берме тарыкъ. Соравлары бар ёлдашлар районну юрт хозяйство управлениесине ёлукъма боласыз.

А.Къыявов, «Россельхозцентрны» район бёлюгюню ёлбашчысы

Добавить комментарий

Добавлять комментарии могут только зарегистрированные и авторизованные пользователи. Комментарий появится после проверки администратором сайта.

3