Меню
16+

Сетевое издание «Будни района»

22.01.2021 08:52 Пятница
Если Вы заметили ошибку в тексте, выделите необходимый фрагмент и нажмите Ctrl Enter. Заранее благодарны!

Уьстюнлюклени йылы болсун!

Автор: Шихав Къайирбеков

Муна, биз 2021-нчи йылгъа да абат басдыкъ. Районну бары да халкъын Янгы йылы булан къутлайбыз. 2021-нчи йыл уьстюнлюклер, шатлыкълар кёп болагъан йыл болсун! Къайгъылар-дертлер, пашманлыкълар гетген 2020-нчы йылда къалсын. Янгы йылны башында гьаманда йимик, гетген йыл къолда этген уьстюнлюклени гёзден гечиреген, алгъа янгы борчлар тутагъан заман. Айтма тарыкъ, районубуз бир тюрлю четимликлеге, авурлукълагъа да къарамайлы, инамлы кюйде алгъа абат алагъанын ташдырма болабыз. Масала, Дагъыстан республиканы башчысыны борчларын заманлыкъгъа кютеген С.Меликовну Указы булан 2019-нчу йылда асувлу иш гёрсетген муниципал районлар токъташдырылгъан ва иштагьландырылгъан. Тюзлюк бойда ерлешген районланы арасында бизин районгъа экинчи ер берилген. Яхшы сююнч хабар. Гётерилген ругь булан ишлейген районну загьматчылары 2020-нчы йылда юрт хозяйство продукталар болдурувда къолда этген натижалагъа янгыдан гёз къаратайыкъ.

Оьсюмчюлюк

Эсгерме герек, артдагъы йылларда районда топуракъланы асувлу къоллавгъа тергев гючленген. Ерлерде ишлетилеген топуракълар йыл сайын генглеше гелегени юрекни къувандырмай болмай. Муна, тарихге гетген 2020-нчы йылда районда 14705 гектаргъа къылчыкълы гюзлюк ва язлыкъ ашлыкълар, гьабижай, бурчакъ чачылгъан эди. Шо тарлавлардан 33368,5 тон тюшюм алынгъан. Шо 2019-нчу йылда болдурулгъанындан бир къадар артыкъ. Мисал учун, 2019-нчу йылда къылчыкълы ашлыкъланы гьар гектарындан 18,3 центнер бюртюк алынгъан буса, гетген йыл орта гьисапда гектардан 22,6 центнер тюшюм къайтарылгъан.

Овошчулукъ

Овошлар болдурувда бизин район республикада гёрмекли ерни тута. Эсгерме тюше: бу тармакъда районну имканлыкълары толу кюйде пайдаландырылмай. Шогъар да къарамайлы, районубузну овошчуларыны загьматы, уьстюнлюклери макътавгъа лайыкълы. Гетген йыл районда ачыкъ топуракъда 479 гектар майданланы овошлар елеген эди. Шо йыл овошчулукъ тармакъны къуллукъчулары учун бек авур гетгенин гьисапгъа алсакъ, натижалар яман гёрюнмей. Орта гьисапда гьар гектардан 232 центнер тюшюм алынгъан. Районда ябыкъ топуракъда овошлар оьсдюрюв, теплицалар къурув уллу гётериливде. Бизин район ябыкъ топуракъда овошлар болдурувда республикада инг гёрмекли ерде десек, къопдурув болмас. Буссагьатгъы вакътиде районну муниципал къурулувларында 134, 2 гектар топуракъны теплицалар елеген. Гетген йыл ябыкъ топуракъда 21202 тон овошлар болдурулгъан ва сатывгъа чыгъарылгъан.

Юзюмчюлюк

Районну барлыгъы да, байлыгъы да юзюмчюлюк тармакъдан баш ала. Бир тюрлю себеплеге гёре дагъылтывгъа тарыгъан тармакъ янгыдан аякъгъа тура гелегени, топлангъан бай сынав, сыйлы мердешлер узатылагъаны къувандырмай болмай. Артдагъы йылланы ичинде районда юзюмчюлюк тармакъны аякъгъа гётермек учун зор гьаракат гёрюлдю. Буссагьатгъы вакътиде районда бар юзюмлюклер артдагъы 10-15 йылны ичинде амалгъа гелген. Гьали районда янгыз тюшюм береген 1226 гектар ерни юзюмлюклер елеген.

Тарихге гетген йыл районубузну юзюмчюлери учун къуванчлы йыл болду. Юзюмчюлени, механизаторланы, юзюмчюлюк тармакъда чалышагъан касбучуланы къайратлы загьматы булан гюнешни емишини мол тюшюмлери къайтарылды. Демек, 13068 тон тюшюм алынды. Шо районну янгы тарихинде болгъан натижа тюгюл. Районда тошюм береген юзюмлюклени гьар гектарындан 106,6 центнер алынгъан буса, бир-бир фермерлер, топуракъда айрыча доланагъан ёлдашлар гектардан 150-200 центнер тюшюм алгъанлар бар. Шолайлардан оьзюне А.Исрапилов башчылыкъ этеген «Дагнефтепродукт» ООО, «Шанс» КФХ, айрыча иш гёреген У.Абужаев, Гь.Муттагьиров, Бойнакъдан Магьамматрасул Мусаев ва оьзге ёлдашланы атларын эсгерме болабыз.

Бир тюрлю къурум масъалалар чечилсе, районну юзюмчюлюк тармагъыны потенциалы уллу. Инг биринчилей районну территориясында юзюмню къабул этеген, ишлетеген завод болма тарыкъ. Шу ва сувну масъаласы ёрукълу чечилсе, адамланы арасында борла орнатма сюегенлени санаву бир нече керенлеге артажагъына, юзюмлюклени майданларын генглешдиривде районгъа оьрден таба гёрсетилген планлар артыкълыгъы булан яшавгъа чыгъарылажагъына шекленме тюшмей.

Бавчулукъ

Бизин районгъа хас — мердешли тармакъ. Алдагъы заманлардан берли бизин ата-бабаларыбыз бавчулукъ булан машгъул болуп гелген. Бу тармакъда кёп йыллар загьмат тёгюп, бай сынаву булангъы бав бригадаланы къайратлы загьматы булан болдурулагъан емишлени тюшюмлери уллу наслуланы гьали де эсинден тайып битмеген. Оланы наслулары сыйлы мердешлени узата туруп, бавчулукъ тармакъны гётермекни гьайын эте. Бав, юзюм орнатагъанлагъа гьукуматны янындан этилеген кёмеклер яхшы натижа бере деп ташдырып айтма ярай. Буссагьатгъы вакътиде районда 638,3 гектарда бавлар бар. Айрокъда артдагъы эки-уьч йылны ичинде интенсивный къайдада орнатылагъан бавлар чалт темплер булан генглеше. Себеби:булай бавланы тюшюмю мердешли кюйде чачылгъан бавлардан хыйлы артыкъ. Шо саялы да районда болдурулагъан емишлени къадары да артып юрюй. 2020-нчы йылда районда 6552 тон емишлер болдурулгъан.

Халкъ арада йылны нечик башласанг, сав йылынг шолай гетер деп айтыла. Районну загьматчылары да янгы йылдан яхшылыкъланы кёп къаравуллайлар, гёз алгъа тутгъан къастлар, негетлер яшавгъа чыгъар, дюньягъа пелекет, къоркъунчлукъ салгъан коронавирус инфекция аврув таяр деп умут этелер.

Янгы йылыбыз юреклеге тутгъан бары негетлеге етеген, парахатлыкъны, уьстюнлюклени, моллукъну йылы болсун! Гёз алгъа тутгъан муратлагъа етмек учун гьар адам ишине жаваплы янашып къаныгъывлу ва къасткъылып загьмат тёкме герекбиз.

Добавить комментарий

Добавлять комментарии могут только зарегистрированные и авторизованные пользователи. Комментарий появится после проверки администратором сайта.

4